ΑΝΕΥΡΥΣΜΑΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ

Γ. ΑΝΕΥΡΥΣΜΑΤΑ ΑΡΤΗΡΙΩΝ ΚΑΤΩ ΑΚΡΩΝ

Τα ανευρύσματα μπορεί θεωρητικά να εμφανιστούν σε οποιαδήποτε αρτηρία του ποδιού. Ωστόσο, οι πιο συχνές εντοπίσεις είναι:

  • Ιγνυακή αρτηρία (πίσω από το γόνατο): η συχνότερη περιφερική εντόπιση.
  • Κοινή μηριαία αρτηρία (στη βουβωνική χώρα).
  • Επιπολής μηριαία αρτηρία (μέσο μηριαίο τμήμα).
  • Οπίσθια κνημιαία ή περονιαία αρτηρία – πιο σπάνια και συνήθως σε ασθενείς με πολλαπλή αγγειακή νόσο.

Συχνά, τα ανευρύσματα των ποδιών συνυπάρχουν με ανευρύσματα της κοιλιακής αορτής ή και των λαγονίων αρτηριών, γεγονός που απαιτεί συνολική αγγειολογική εκτίμηση.

Τι είναι το ανεύρυσμα της μηριαίας ή ιγνυακής αρτηρίας;

  • Παθολογική διάταση αρτηρίας του κάτω άκρου (συνήθως >1.5× της φυσιολογικής διαμέτρου), λόγω εκφύλισης του αγγειακού τοιχώματος.
  • Τα συχνότερα περιφερικά ανευρύσματα εντοπίζονται στην ιγνυακή αρτηρία, πίσω από το γόνατο.

Τι προκαλεί ένα ανεύρυσμα στις αρτηρίες των ποδιών;

Η παθογένεση βασίζεται στη φθορά των ελαστικών και κολλαγόνων ινών του αρτηριακού τοιχώματος, με αποτέλεσμα την εξασθένηση της αντοχής του αγγείου. Οι κυριότεροι αιτιολογικοί και επιβαρυντικοί παράγοντες είναι:

  • Αθηροσκλήρωση: η πιο συχνή αιτία σε ενήλικες.
  • Κάπνισμα: αυξάνει τον κίνδυνο με πολλαπλούς μηχανισμούς.
  • Αρτηριακή υπέρταση: προκαλεί αυξημένη πίεση στο αγγειακό τοίχωμα.
  • Ηλικία >65 έτη και ανδρικό φύλο
  • Σπανιότερα: τραυματικά ή μυκωτικά ανευρύσματα, μετεγχειρητικές επιπλοκές ή σε ασθενείς με πολυανευρυσματική νόσο.

Ποια είναι τα συμπτώματα;

Πολλά είναι ασυμπτωματικά και ανευρίσκονται τυχαία. 

  • Αίσθημα όγκου ή διόγκωσης πίσω από το γόνατο ή στη βουβωνική χώρα (ψηλαφητή, σφύζουσα μάζα)
  • Διαλείπουσα χωλότητα: πόνος στο πόδι κατά τη βάδιση, λόγω εμβολής ή θρόμβωσης
  • Ψυχρότητα ή μούδιασμα στο άκρο (σημάδι μειωμένης αιμάτωσης)
  • Πόνος ηρεμίας ή εξέλκωση σε προχωρημένη ισχαιμία
  • Οξεία ισχαιμία σε απόφραξη: πόνος, απώλεια σφύξεων, κινητικές ή αισθητικές διαταραχές – επείγουσα κατάσταση

Ποιοι είναι οι κίνδυνοι αν δεν αντιμετωπιστούν;

Οι βασικές επιπλοκές των ανευρυσμάτων των αρτηριών των κάτω άκρων είναι:

  1. Θρόμβωση

Ο σχηματισμός θρόμβου εντός του ανευρύσματος μπορεί να προκαλέσει πλήρη απόφραξη της αρτηρίας και ισχαιμία του άκρου.

  1. Εμβολή

Αποκόλληση θρόμβου ή αθηρωματικού υλικού μπορεί να οδηγήσει σε εμβολή σε περιφερικές αρτηρίες με οξεία ισχαιμία ή νέκρωση δακτύλων.

  1. Ρήξη

Αν και σπανιότερη από άλλες εντοπίσεις (όπως η κοιλιακή αορτή), η ρήξη είναι απειλητική για τη ζωή ή το άκρο και απαιτεί άμεση χειρουργική επέμβαση.

  1. Πίεση σε γειτονικές δομές

Μεγάλα ανευρύσματα μπορούν να πιέζουν νεύρα, φλέβες ή μύες, προκαλώντας οίδημα, πόνο ή νευρολογικά ελλείμματα.

Πώς γίνεται η διάγνωση;

  • Με triplex αρτηριών κάτω άκρων, συχνά ως αρχικός έλεγχος.
  • Αξονική ή μαγνητική αγγειογραφία απαιτείται για τον ακριβή προσδιορισμό της ανατομίας και τον προεγχειρητικό σχεδιασμό.

Πότε χρειάζεται θεραπεία;

Η απόφαση για χειρουργική ή ενδαγγειακή αντιμετώπιση λαμβάνεται βάσει των εξής κριτηρίων:

  • Μέγεθος ανευρύσματος >2.0–2.5 εκ.
  • Συμπτωματολογία (πόνος, διαλείπουσα χωλότητα, σημεία ισχαιμίας)
  • Θρόμβωση ή εμβολικά επεισόδια
  • Ταχεία αύξηση της διαμέτρου
  • Απειλή άκρου σε περίπτωση απόφραξης

Μικρά και ασυμπτωματικά ανευρύσματα ενδέχεται να παρακολουθούνται περιοδικά με υπερηχογράφημα (ανά 6–12 μήνες).

Ποιες είναι οι διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές;

Η θεραπεία αποσκοπεί στην εξάλειψη του ανευρύσματος και την αποκατάσταση της αιμάτωσης προς το άκρο. Οι διαθέσιμες μέθοδοι είναι:

  1. Ανοικτή χειρουργική αποκατάσταση

Η πιο διαδεδομένη και αξιόπιστη μέθοδος. Περιλαμβάνει:

  • Εκτομή του ανευρύσματος
  • Παράκαμψη με συνθετικό ή αυτόλογο (φλεβικό) μόσχευμα
  • Πολύ καλά μακροχρόνια αποτελέσματα
  • Κατάλληλη για νέους ή ενεργούς ασθενείς με χαμηλό χειρουργικό κίνδυνο
  1. Ενδαγγειακή αποκατάσταση (τοποθέτηση stent-graft)

Ελάχιστα επεμβατική τεχνική που εφαρμόζεται μέσω παρακέντησης των αρτηριών στη βουβωνική χώρα. Τοποθετείται ενδοπρόθεση (stent με επένδυση) που απομονώνει το ανεύρυσμα από την κυκλοφορία.

  • Συντομότερη νοσηλεία και αποκατάσταση
  • Ενδείκνυται για επιλεγμένους ασθενείς (π.χ. ηλικιωμένοι ή υψηλού κινδύνου)
  • Απαιτεί μακροχρόνια παρακολούθηση για πιθανές διαφυγές (endoleaks) ή μετατόπιση της πρόθεσης
  1. Υβριδικές τεχνικές

Συνδυασμός ανοικτής και ενδαγγειακής τεχνικής, σε πολύπλοκες περιπτώσεις ή σε πολλαπλές εντοπίσεις.

Ποιες είναι οι επιπλοκές της ανοικτής αποκατάστασης;

  • Αιμορραγία ή αιμάτωμα
  • Λοίμωξη τραύματος ή του μοσχεύματος
  • Τραυματισμός παρακείμενων νεύρων (π.χ. σαφούς, ισχιακού)
  • Θρόμβωση ή απόφραξη του μοσχεύματος
  • Λεμφόρροια (σε μηροβουβωνική τομή)
  • Παροδικό ή μόνιμο οίδημα του άκρου
  • Σε αμφοτερόπλευρες βλάβες: εμβολικά επεισόδια λόγω θρομβοεμβολισμού

Ποιες είναι οι επιπλοκές της ενδαγγειακής αποκατάστασης;

  • Θρόμβωση της ενδοπρόθεσης
  • Κάμψη (kinking) ή μετατόπιση του stent
  • Εμβολισμός σε περιφερικές αρτηρίες
  • Endoleak, σπανιότερα απ’ ό,τι στην αορτή
  • Δυσκολία τοποθέτησης λόγω έντονων ανατομικών καμπών

Υπάρχει ανάγκη για παρακολούθηση μετά τη θεραπεία

Ναι. Η παρακολούθηση με triplex διασφαλίζει τη βατότητα του μοσχεύματος ή του stent και την πρόληψη επιπλοκών, όπως επαναθρόμβωση ή διαφυγή.

Η τελική απόφαση λαμβάνεται από τον αγγειοχειρουργό σε συνεργασία με τον ασθενή.

Ποιος πρέπει να ελέγχεται προληπτικά;

Ο καλύτερος τρόπος αντιμετώπισης είναι η πρόληψη και η έγκαιρη ανίχνευση:
  • Άνδρες ηλικίας 65 ετών και άνω, ιδιαίτερα εάν υπάρχει ιστορικό ανευρύσματος αορτής.
  • Ασθενείς με ήδη διαγνωσμένο ανεύρυσμα αορτής, λόγω της πιθανότητας συγχρόνων περιφερικών αγγειολογικών ανωμαλιών.
  • Συγγενείς ασθενών με καταγεγραμμένα ανευρύσματα, δεδομένης της κληρονομικής προδιάθεσης.
  • Άτομα με παράγοντες κινδύνου, όπως χρόνια υπέρταση και ιστορικό καπνίσματος, που συνδέονται με καρδιαγγειακή δυσλειτουργία.

Εξειδικευμένη φροντίδα στο αγγειοχειρουργικό μας ιατρείο

Στο αγγειοχειρουργικό μας ιατρείο παρέχουμε:

  • Ολοκληρωμένη διαγνωστική προσέγγιση με σύγχρονα μέσα
  • Αξιολόγηση της καταλληλότερης θεραπευτικής στρατηγικής ανά ασθενή
  • Χειρουργικές και ενδαγγειακές θεραπείες με ελάχιστο τραύμα
  • Μακροχρόνια παρακολούθηση με συνέπεια και υπευθυνότητα

Είτε πρόκειται για τυχαίο εύρημα, συμπτωματική νόσο ή επείγουσα αγγειακή επιπλοκή, είμαστε στη διάθεσή σας με εμπειρία, τεχνογνωσία και ανθρωποκεντρική προσέγγιση.

"Επιστρέψαμε στην Ελλάδα για να προσφέρουμε με εμπειρία, υπηρεσίες προηγμένης ελάχιστα επεμβατικής Αγγειοχειρουργικής. Μη διστάσετε να μας συμβουλευτείτε για πρώτη ή και για δεύτερη γνώμη πριν το χειρουργείο."

Αλκης Μποντίνης, Ευάγγελος Μποντίνης, Αγγειοχειρουργοί