ΑΓΓΕΙΑΚΗ ΠΡΟΣΠΕΛΑΣΗ

Β. Συσκευές Ενδοφλέβιας Έγχυσης (Port-a-Cath)

Τι είναι το Port-a-Cath;

Είναι μία μόνιμη συσκευή ενδοφλέβιας έγχυσης που τοποθετείται υποδόρια (κάτω από το δέρμα) και συνδέεται με καθετήρα ο οποίος καταλήγει σε μεγάλη φλέβα (συνήθως στην άνω κοίλη φλέβα). Επιτρέπει την ασφαλή και εύκολη χορήγηση φαρμάκων ή λήψη αίματος χωρίς επανειλημμένες παρακεντήσεις.

Σε ποιες περιπτώσεις ενδείκνυται η τοποθέτηση Port-a-Cath;

  • Χημειοθεραπεία (καρκινοπαθείς)
  • Μακροχρόνια παρεντερική διατροφή
  • Συχνές μεταγγίσεις
  • Συχνές αιμοληψίες σε ασθενείς με κακή φλεβική προσπέλαση
  • Χρόνια χορήγηση ενδοφλέβιων αντιβιοτικών ή ανοσοθεραπείας

Πώς γίνεται η τοποθέτηση;

  • Διαδερμικά, με μικρή τομή στο θώρακα και υπερηχογραφική καθοδήγηση
  • Υπό τοπική αναισθησία (ή μέθη, αν χρειάζεται)
  • Τοποθέτηση της δεξαμενής υποδορίως και του καθετήρα σε κεντρική φλέβα
  • Διάρκεια επέμβασης: περίπου 30–45 λεπτά
  • Επιστροφή στο σπίτι την ίδια ημέρα

Πονάει η διαδικασία;

Η επέμβαση είναι ανώδυνη, καθώς πραγματοποιείται με τοπική αναισθησία. Μετεγχειρητικά μπορεί να υπάρχει ήπια ενόχληση ή ευαισθησία στο σημείο για 1–2 ημέρες, η οποία αντιμετωπίζεται με απλά αναλγητικά.

Πόσο διαρκεί ένα Port-a-Cath;

Η συσκευή μπορεί να παραμείνει σε χρήση για μήνες ή και χρόνια, εφόσον διατηρείται καθαρή και δεν παρουσιάζει επιπλοκές.

Ποια είναι τα πλεονεκτήματα του Port-a-Cath;

✅ Αποφυγή επαναλαμβανόμενων ενέσεων ή καθετήρων
✅ Μειωμένος πόνος για τον ασθενή
✅ Ασφαλής χρήση για χορήγηση φαρμάκων που προκαλούν φλεβίτιδα
✅ Αισθητικά διακριτική (δεν φαίνεται εξωτερικά, εκτός από τη μικρή διόγκωση)

Υπάρχουν επιπλοκές;

Σπάνιες αλλά πιθανές:

  • Λοίμωξη της συσκευής ή του καθετήρα
  • Θρόμβωση φλέβας
  • Απόφραξη ή μετατόπιση του καθετήρα
  • Σπανιότερα: αιμάτωμα ή πνευμοθώρακας κατά την τοποθέτηση (μειώνεται με υπερηχογραφική καθοδήγηση)

Πώς γίνεται η χρήση του Port-a-Cath στην καθημερινότητα;

  • Η συσκευή ενεργοποιείται μόνο όταν χρειάζεται, με ειδική βελόνα (Huber needle)
  • Παραμένει κλειστή και μη ορατή στην ενδιάμεση περίοδο
  • Ο ασθενής μπορεί να κινείται ελεύθερα, να ντύνεται και να κάνει ντους, με προσοχή στο στάδιο επούλωσης

Πόσο συχνά πρέπει να καθαρίζεται;

Αν δεν χρησιμοποιείται συχνά, χρειάζεται ξέπλυμα (flush) με ηπαρινισμένο διάλυμα κάθε 4–6 εβδομάδες, ώστε να διατηρείται βατός και λειτουργικός. Όταν χρησιμοποιείται τακτικά (π.χ. σε χημειοθεραπεία), ο καθαρισμός γίνεται συνήθως μετά από κάθε συνεδρία.

Πότε πρέπει να αφαιρεθεί το Port-a-Cath;

  • Όταν ολοκληρωθεί η θεραπεία
  • Αν παρουσιαστεί μόλυνση ή δυσλειτουργία
  • Αν ο καθετήρας θρομβωθεί και δεν μπορεί να αποκατασταθεί

Η αφαίρεση γίνεται χειρουργικά, με τοπική αναισθησία και είναι σύντομη και απλή διαδικασία.

Είναι ασφαλές για χρήση με ισχυρά φάρμακα όπως χημειοθεραπευτικά;

Απολύτως. Το Port-a-Cath σχεδιάστηκε ειδικά για τη χορήγηση φαρμάκων με φλεβοερεθιστική δράση, τα οποία θα προκαλούσαν φλεγμονή ή βλάβη σε απλές φλέβες.

Μπορεί να γίνει μαγνητική τομογραφία (MRI) με Port-a-Cath;

Τα περισσότερα μοντέρνα Port-a-Cath είναι MRI-compatible, αλλά είναι απαραίτητο να γνωρίζει ο εξεταστής τον τύπο της συσκευής. Ο ασθενής πρέπει να φέρει μαζί του την κάρτα εμφύτευσης που του δίνεται μετά την τοποθέτηση.

Χρειάζεται άδεια από τον ογκολόγο για να τοποθετηθεί η συσκευή;

Η απόφαση για τοποθέτηση λαμβάνεται συνήθως από κοινού από τον θεράποντα ογκολόγο και τον αγγειοχειρουργό, ώστε να εξασφαλιστεί ότι υπάρχει θεραπευτική ένδειξη και κατάλληλη προετοιμασία.

Πώς γίνεται η πρώτη χρήση μετά την τοποθέτηση;

Η πρώτη χρήση συνήθως γίνεται μετά από 24–48 ώρες, μόλις επουλωθεί το σημείο της τομής. Εφόσον το Port-a-Cath τοποθετείται για χημειοθεραπεία, ενεργοποιείται κατά την πρώτη προγραμματισμένη έγχυση.

Πώς γνωρίζουμε ότι ο καθετήρας βρίσκεται στη σωστή θέση;

Η τοποθέτηση γίνεται υπό ακτινοσκοπική καθοδήγηση ή με μετεγχειρητική ακτινογραφία θώρακος για επιβεβαίωση της σωστής θέσης της άκρης του καθετήρα στην άνω κοίλη φλέβα ή στον δεξιό κόλπο.

Τι γίνεται αν ο καθετήρας θρομβώσει;

Εάν παρουσιαστεί απόφραξη, μπορούν να εφαρμοστούν:

  • Ειδικά θρομβολυτικά διαλύματα (π.χ. alteplase) για ξεθρόμβωση
  • Αντικατάσταση του καθετήρα ή ολόκληρης της συσκευής, εάν η απόφραξη δεν αποκαθίσταται

Η επέμβαση γίνεται γρήγορα και με ασφάλεια από εξειδικευμένο αγγειοχειρουργό.

Τι πρέπει να γνωρίζουν οι επαγγελματίες υγείας σε νοσοκομεία;

Ο ασθενής πρέπει:
✅ Να φέρει την κάρτα εμφύτευσης Port-a-Cath
✅ Να ενημερώνει τους γιατρούς ότι διαθέτει Port
✅ Να ζητά χρήση αποστειρωμένης Huber βελόνας για πρόσβαση
✅ Να αποφεύγεται η πρόσβαση χωρίς εκπαιδευμένο προσωπικό

Τι γίνεται μετά την αφαίρεση του Port-a-Cath;

Η αφαίρεση είναι σύντομη και γίνεται με:

  • Τοπική αναισθησία
  • Σύντομη τομή πάνω από τη δεξαμενή
  • Επιστροφή στο σπίτι την ίδια ημέρα
    Μετά την αφαίρεση, το σημείο κλείνει και επουλώνεται πλήρως, αφήνοντας ελάχιστη ουλή.

📌 Η τοποθέτηση Port-a-Cath είναι ασφαλής, πρακτική και ενδείκνυται για κάθε ασθενή που χρειάζεται μακροχρόνια ενδοφλέβια αγωγή. Προσφέρει άνεση, ασφάλεια και καλύτερη ποιότητα ζωής.

"Επιστρέψαμε στην Ελλάδα για να προσφέρουμε με εμπειρία, υπηρεσίες προηγμένης ελάχιστα επεμβατικής Αγγειοχειρουργικής. Μη διστάσετε να μας συμβουλευτείτε για πρώτη ή και για δεύτερη γνώμη πριν το χειρουργείο."

Αλκης Μποντίνης, Ευάγγελος Μποντίνης, Αγγειοχειρουργοί